Verschillen tussen ervaringsdeskundigheid

Er zijn verschillende types ervaringsdeskundigheid, elk met hun eigen mogelijkheden en beperkingen. Elke soort ervaringsdeskundigheid is op een ander moment bruikbaar. Wat voorbeelden van functies, en wat de specifieke vorm van in te zetten ervaringsdeskundigheid onderscheidt.

Persoonlijke ervaringsdeskundigheid

  • Voorlichters die hun persoonlijke verhaal vertellen.
  • Proefpersonen bij onderzoek.
  • Lotgenoten, die elkaar op Facebook vinden in groepen.
  • De buurvrouw, bij wie je je hart uit kan storten.
  • Deskundig door ervaring
  • Unieke ervaringen
  • Actuele kennis
  • Praktische kennis over het omgaan met de gevolgen van de situatie / beperking
  • Theoretische kennis bij eigen situatie, bijvoorbeeld medische kennis
  • Invoelbare ervaringen die met emotie gebracht worden.

Dit is een niet-overdraagbare vorm van ervaringsdeskundigheid.

Doorleefde ervaringsdeskundigheid

  • Gespreksbegeleiders bij lotgenotengroepen.
  • Leden van platforms voor mensen met een beperking.
  • Insprekers bij een gemeenteraad
  • Voorlichters die lezingen geven over hun specifieke beperking of situatie
  • Bloggers die kritische artikelen schrijven
  • Auteurs van romans

Met afstand en overzicht naar eigen situatie kunnen kijken

  • Gereflecteerd op eigen ervaringen.
  • Emotie is gesleten
  • Inzicht in eigen situatie in relatie tot de systeemwereld.
  • Koppeling van opgedane theoretische kennis aan persoonlijke situatie.
  • Visie op zorgsysteem / systeemwereld
  • Vanuit eigen gevoel snel aansluiting met mensen in vergelijkbare situaties.

Deels overdraagbare vorm van ervaringsdeskundigheid.

Collectieve ervaringsdeskundigheid

  • Trainers en trainingsacteurs voor bijscholing van zorgprofessionals.
  • Belangenbehartigers in overkoepelende adviesraden.
  • Bewust van verschil tussen eigen ervaringen en die van mensen in vergelijkbare situaties
  • Deskundig over ervaringen van mensen in vergelijkbare situaties
  • Visie op zorg en samenleving gekoppeld aan kennis van het cliëntenperspectief
  • In staat de grenzen van eigen ervaringsdeskundigheid te benoemen
  • (Medische) kennis en kennis over regelgeving

Overdraagbaar, ontwikkeling o.a. via patiënten- en cliëntenorganisaties, groepsbehandelingen in de zorg en trainingen / opleiding voor ervaringsdeskundigen.

Professionals met ervaringsdeskundigheid

  • Ervaringswerkers
  • Therapeuten en medici
  • Ambtenaren
  • Projectleiders
  • Onderzoekers
  • Coaches
  • Docenten
  • Journalisten

In elke functie kunnen professionals eigen ervaringen inzetten om de kwaliteit van hun werk te verbeteren.

  • Bewust van doel, effectiviteit en risico’s van inzetten van eigen ervaringen
  • Oneindig aantal werkvormen mogelijk (niet alleen het vertellen van eigen ervaringen)
  • Competenties nodig die passen bij de functie