Betalen heeft voordelen

1.1.        Doel betaling

Gratis is niet altijd beter. Door te (gaan) betalen voor de inzet van ervaringsdeskundigen, zal de kwaliteit van dit werk verbeteren. Er zitten meerdere voordelen aan betaling:

Het is eerlijk

Ervaringsdeskundigen zitten nu (te) vaak als vrijwilligers bij vergaderingen tussen enkel beroepskrachten, of ze spreken voor een bos bloemen op een congres waar andere sprekers betaald krijgen. Dat doet geen recht aan hun werk en de waardevolle inbreng die zij kunnen hebben. 

De waarde stijgt

Het is een onbewust proces dat in meer of mindere mate bij iedereen speelt. Als we ergens voor betalen, vinden we dat beter dan wanneer we datzelfde gratis krijgen. En andersom: Hoe duurder, hoe waardevoller we het inschatten. Deze onbewuste ideeën gelden ook voor de inbreng van ervaringsdeskundigen. Gemeenten die gratis advies krijgen van een ervaringsdeskundige, leggen dat bijvoorbeeld makkelijker naast zich neer dan wanneer ze er voor betaald hebben. 

Gelijkwaardig speelveld

Betaalde ervaringsdeskundigen worden serieuzer genomen dan vrijwilligers. De betaling creëert een gelijk speelveld, waarin ervaringsdeskundigen niet meer of minder waard zijn dan (andere) professionals. 

Door dit al in de begroting zichtbaar te maken, is de gelijkwaardigheid er vanaf het begin. Als het dan niet lukt om een geschikte ervaringsdeskundige te betrekken, valt dat op in de begroting en zijn hierover vragen te verwachten. 

Inspelen verwachtingen

De ervaringsdeskundige en de opdrachtgever spreken een prijs af die past bij het soort inbreng van de ervaringsdeskundige. Bij het bepalen van deze prijs spreken zij hun verwachtingen uit. De kennis en kunde van de ervaringsdeskundige wordt zichtbaar, dus er zijn geen valse verwachtingen. De afspraken zorgen dat de inbreng goed aansluit bij wat de opdrachtgever nodig heeft. 

 

Kwaliteit verbeteren

Deskundigheidsbevordering kost geld. Bij belangenbehartiging zal de ervaringsdeskundige bijvoorbeeld de mening van de achterban na moeten gaan. Ook in andere functies maken ervaringsdeskundigen kosten om te zorgen dat ze goed zijn voorbereid. Bijvoorbeeld voor training en intervisie. Betaling voor de inzet van de ervaringsdeskundige maakt deze deskundigheidsbevordering mogelijk. 

Ik vind het normaal dat opdrachtgevers hiervoor een fee betalen aan patiëntenorganisaties, want zij moeten vrijwilligers selecteren en trainen. Bovendien moeten vrijwilligers de leden regelmatig raadplegen, zodat zij echt namens hun achterban standpunten kunnen innemen. Dat kost allemaal tijd en dus geld dat je gerust in rekening kunt brengen aan samenwerkingspartners. 
Guus Schrijvers, voorzitter Spierziekten Nederland, oud-hoogleraar Public Health